NATO Genel Sekreteri Rutte'nin sözlerine Avrupa'dan tepki: Donald Trump benim değil, senin 'babacığın.'
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, Avrupa'nın ABD desteği olmaksızın kendini savunamayacağını belirten açıklamaları, Paris ve Brüksel başta olmak üzere birçok Avrupa başkentinde ciddi tepkiye neden oldu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Birliği’nin güvenlik ve savunma alanında ABD’ye olan bağımlılığı konusunda oldukça net bir mesaj verdi. Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada Rutte, Avrupa’nın Amerika Birleşik Devletleri desteği olmadan askeri açıdan kendi kendine yeterli olamayacağını söyledi ve “Washington’ın yardımı olmadan Avrupa’nın bağımsız bir savunma kurabileceğine inananlar gerçeklerle yüzleşmeli” uyarısında bulundu.
Rutte, Avrupalı liderlerin ABD’nin askeri desteğinden feragat etmesinin büyük riskler barındırdığını dile getirdi. Savunma bütçelerinde muhtemel bir artışa işaret eden Rutte, Avrupa’nın ABD’siz bir güvenlik sistemi oluşturabilmesi için gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 10’u oranında savunma harcaması yapmasının gerekebileceğini vurguladı. Aynı zamanda bağımsız bir nükleer caydırıcılık oluşturmanın milyarlarca Euro tutacağını belirtti.
Rutte konuşmasında, “Eğer burada birileri Avrupa Birliği’nin veya bir bütün olarak Avrupa’nın ABD olmadan kendisini savunabileceğini tekrar düşünüyorsa, bunun bir rüya olduğunu bilerek devam etsinler. Bunu siz yapamazsınız, biz de yapamayız zira birbirimize muhtacız” ifadelerini kullandı.
Meclisteki bu açıklamalar, özellikle sosyal medyada ironik tonu nedeniyle geniş bir yankı buldu ve eleştirilerin hedefi haline geldi. Rutte’nin, “Şimdiden size bol şans dilerim” şeklindeki ifadeleri ise alaycı bulunarak Avrupalı politikacılardan ve kamuoyundan tepki topladı.
Avrupa Komisyonu sözcüsü Paula Pinho ise güvenlik de dahil olmak üzere tüm alanlarda daha dirençli ve bağımsız bir yapının hedeflenmesi gerektiğini belirterek mevcut stratejik odaklarını vurguladı.
FRANSIZ VE BELÇİKALI SİYASİLERDEN SERT YANIT
Rutte’nin açıklamaları, stratejik özerklik savunucusu Fransa’da özelikle yoğun eleştiye neden oldu. Fransız Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, sosyal medya üzerinden verdiği yanıtta, Avrupalıların kendi güvenlikleri konusunda sorumluluk alabilecek kapasitede olduğunu ve bu sorumluluğu üstlenmeleri gerektiğini savundu.
Daha önce Avrupa Konseyi başkanlığını yapmış olan Charles Michel ise Rutte’nin geçmişte eski ABD Başkanı Donald Trump için kullandığı “babacık” ifadesine gönderme yaptı. Michel, “Sevgili Mark Rutte, yanılıyorsun. Avrupa kendisini savunacaktır. Donald Trump benim değil, senin ‘babacığın.’ Zira Avrupa’nın geleceği vizyon ile cesaret ve liderlik gerektirir. Teslimiyet veya kadercilik değil” sözleriyle Genel Sekreter’i eleştirdi.
Rutte’nin, NATO’da önceki krizlerde arabulucu bir rol oynamış olmasına karşın bu son çıkışı, Avrupa Birliği ile ABD arasındaki savunma ve güvenlik ilişkilerinin geleceği konusunda yeni bir tartışmayı başlatmış oldu.
Birçok Avrupa ülkesi, ABD’ye olan bağımlılığın azaltılması ve savunma kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğini belirtirken; Rutte’nin sözleri, kıta genelinde transatlantik ittifak içindeki güç dengelerine dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
