Taliban’dan Trump’a zeytin dalı: Yeraltı zenginliklerini ABD’ye peşkeş çekecekler

Taliban yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir diyalog kanalı açmak amacıyla Afganistan’ın zengin maden kaynaklarını Amerikan şirketlerinin yatırımına açmayı gündeme getirdi.

Financial Times’a konuşan Taliban hükümetinin Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, ABD şirketlerinin madencilik, altyapı, tarım ve ticaret sektörlerindeki yatırımlarını memnuniyetle karşılayacaklarını söyledi.

Afganistan-ABD ilişkilerinin 20 yıl süren savaşın gölgesinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Muttaki, “Ekonomi politikamız açık” dedi. Ancak teklifin doğrudan Trump yönetimine iletilip iletilmediğini açıklamadı.

TRİLYON DOLARLIK ZENGİNLİK

ABD ve Afganistan’ın geçmişte yaptığı jeolojik araştırmalara göre, ülkenin maden kaynaklarının değeri 1 trilyon dolar veya daha fazla olabilir. Afganistan; bakır, demir cevheri, lityum, kobalt, niyobyum ve altın açısından önemli rezervlere sahip.

Taliban, 2021’de yeniden iktidara gelmesinden bu yana başta Çin ve İran olmak üzere çeşitli ülkelerle madencilik sektöründe 7 milyar doları aşan yatırım anlaşmaları açıkladı.

Kabil yönetimi, Amerikan yatırımlarının Taliban üzerindeki yaptırımların hafifletilmesine ve yurt dışında dondurulan Afgan varlıklarının serbest bırakılmasına katkı sağlamasını umuyor. Afganistan Merkez Bankası’na göre, yaklaşık 9,5 milyar dolarlık rezerv dondurulmuş durumda; bunun yaklaşık 7 milyar doları ABD’de bulunuyor.

ABD POLİTİKASIYLA UYUMLU

Taliban’ın hamlesinin arkasında Washington’ın kritik madenlere artan ilgisi bulunuyor. ABD, özellikle bakır, lityum ve nadir elementlerin tedarik zincirlerinde Çin’e bağımlılığını azaltmaya çalışıyor.

Muttaki daha önce de Washington’a Kabil’deki ABD Büyükelçiliği’ni yeniden açma çağrısı yapmış, Amerikan şirketlerini Afganistan’daki maden, baraj ve yol projelerine yatırım yapmaya davet etmişti. Buna karşılık Taliban, Amerikan askerlerinin ülkeye dönmesine karşı çıkıyor.

Washington ise terörle mücadele, güvenlik, kadın hakları ve kız çocuklarının eğitimi gibi konular nedeniyle Taliban yönetimine karşı temkinli tutumunu sürdürüyor.

Beyaz Saray veya ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan henüz teklife ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Amerikan şirketlerinin Afganistan’da geniş çaplı yatırım yapmasının önünde ise yaptırımlar, Taliban hükümetinin uluslararası alanda tanınmaması ve güvenlik riskleri gibi önemli engeller bulunuyor.