Türkiye, NATO zirvesiyle F-35 programına geri dönecek iddiası

Türkiye, temmuz ayında Ankara’da toplanacak NATO Zirvesi’ni, ABD ile savunma alanındaki mevcut sorunları çözmek için önemli bir fırsat olarak değerlendirmeye hazırlanıyor. Türkiye’nin temel beklentileri arasında, 2020 yılında çıkarıldığı F-35 savaş uçağı programına yeniden katılım sağlamak ve S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının hafifletilmesi veya kaldırılması öne çıkıyor.

Zirve öncesi süreçte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul arasında görüşmeler gerçekleştirildi. Ayrıca ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker’ın, hem Dışişleri Bakanı Fidan hem de Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile temas kurduğu biliniyor. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ise S-400 meselesinin yakın gelecekte çözüme kavuşabileceği yönünde umut verici açıklamalarda bulundu.

S400 ŞARTI

Washington yönetimi, Türkiye’nin F-35 programında tekrar yer alabilmesi için, Rusya’dan tedarik edilen S-400 sistemlerinin aktif kullanımına son verilmesini ve hatta ülkeden tamamen çıkarılmasını şart koşuyor. Bu doğrultuda S-400’lerin depolarda tutulduğu ve alternatif olarak başka bölgelere taşınmasının da değerlendirme aşamasında olduğu öne sürülüyor.

ORTAK ÜRETİCİLER ARASINDA YER ALIYORDU

Türkiye, yaklaşık 1,4 milyar dolar katkı sağladığı F-35 projesinin ortak üretici ve tedarikçi ülkeleri arasında yer alıyordu. Türk savunma sanayii şirketleri, savaş uçağının önemli parçalarının üretiminde aktif rol üstlenmiş, ancak S-400 sistemlerinin tedarikine başlamasıyla süreçte ciddi sorunlar yaşanmıştı. 2017’de başlatılan S-400 alımı, iki ülke arasında büyük bir kriz yaratmış ve Türk tarafının programa katılımı askıya alınarak, üretilen altı F-35 uçağının teslimatı durdurulmuştu.

MÜZAKERELER DEVAM EDİYOR

Görüşmelerde sadece savaş uçağı tedariki değil, aynı zamanda Türkiye-ABD ilişkilerinin genel anlamda yeniden tanımlanmasına yönelik stratejik adımlar da masada olacak. Ankara, F-35 programında yeniden aktif olamaması durumunda, alternatif olarak F-16 Block 70 tedarik sürecini de ABD ile müzakere etmeye devam ediyor.