Yeşil Kuşak Projesi’nin mimarı CIA’nın eski şefi Graham Fuller öldü

Eski CIA Ulusal İstihbarat Konseyi Başkan Yardımcısı Graham Fuller’in 29 Ocak’ta Kanada’da öldüğü öğrenildi.

Ortadoğu ve Güney Asya’daki görevlerinde ‘Ilımlı İslam’ olarak adlandırılan siyasi akımlara verdiği destekle bilinen Fuller, Türkiye’nin yakından tanıdığı bir isim.

1978 yılına kadar Kabil CIA İstasyon Şefi olarak görev yapan Fuller, Soğuk Savaş döneminde ABD dış politikasının parçası olarak ‘komünizm tehdidine’ karşı, devrimci hareketlerin gücünü kırmak amacıyla “ılımlı İslamcı hareketleri” desteklemeye yönelik Yeşil Kuşak Projesi’nin mimarları arasında yer alıyor.

1982’de Ortadoğu ve Güney Asya’dan sorumlu CIA Ulusal İstihbarat Subayı olarak atanan Fuller, CIA’da Almanya, Türkiye, Lübnan, Suudi Arabistan, Kuzey Yemen, Afganistan ve Hong Kong’da görev yaptı.

1961-1987 yıllarında CIA’in etkili pozisyonlarında yer alan Fuller sonrasında da 30 yıl kadar “gölge CIA” diye bilinen RAND Corporation’ın baş analistlerinden biri olarak çalıştı.

‘ILIMLI İSLAM’ VE FULLER

Görevde bulunduğu süre boyunca, ABD’nin Türkiye ve Ortadoğu politikalarının belirlenmesi ve uygulamasında rol oynayan isimlerden biri olan Fuller, bu dönemde “Ilımlı İslam” terimini siyasal literatüre katan isimler arasında yer aldı.

Fuller, yazdığı “Yeni Türkiye Cumhuriyeti” adlı kitap dolayısıyla da AKP’nin bir dönem sıklıkla tekrarladığı ‘Yeni Türkiye’ ifadesinin isim babası olarak biliniyor.

Bir dönem Müslüman Kardeşler’i bir dönem de kendi tanımlamasıyla “Gülen hareketini” Ilımlı İslam modeli çerçevesinde desteklenmesi gereken akımlar arasında saydı. Fethullah Gülen’in ABD’ye yerleşmesi sürecinde oturma izni alması için tavsiye mektubu yazan eski devlet görevlilerinden olan Fuller’in 15 Temmuz darbe girişiminin arkasındaki isimlerden biri olduğu da öne sürülmüş ve bir dönem CIA’ya danışmanlık yapan Henri Barkey ile birlikte hakkında yakalama kararı çıkartılmıştı.

Fuller, son yıllarda Kanada’ya yerleşmişti, Simon Fraser Üniversitesi’nde dersler veriyordu.

Fuller’in “Yeni Türkiye Cumhuriyeti”, “İslamsız Dünya”, “Siyasal İslamın Geleceği”, “Türkiye ve Arap Baharı” gibi eserlerinin yanı sıra, Henri Barkey ile birlikte kaleme aldığı “Türkiye’nin Kürt Meselesi” başta olmak üzere pek çok kitabı bulunuyor.