4 bin yıl önce Anadolu’da kadınlar

Kadın Hakları:

Anadolu’da 4 bin yıl önce kadınların haklarının neler olduğuna dair kazılar bulundu. Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Karum ören yerinde yapılan kazılarda bulunan tabletlerde kadının evlenme, boşanma, miras ve nafaka konularındaki hakları yazıyor.

4 Bin Yıllık Tarih:

Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nun yönetimindeki kazı çalışmaları 67 yıldır sürüyor. Kazı çalışmaları sonucunda elde edilen bulgular, tam 4 bin yıl öncesinde kadın hakları, hukuk ya da ticaretin nasıl olduğuna ışık tutuyor.

Hakan Erol-Murat Çayır:

Kazı çalışmalarında görev yapan Asuriyolog Yard. Doç. Dr. Hakan Erol ve Yard. Doç. Dr. Murat Çayır konu ile ilgili bilgi verdi.

UNESCO:

Verilen bilgilere göre, MÖ 1950 – MÖ 1750 yıllarında Anadolu topraklarında okuma yazmanın Batı’ya oranla daha gelişmiş olduğuna dair 23 binin üzerinde ticari anlaşma ve hukuksal belge bulunuyor. Bulunan tabletlerin UNESCO dünya bellek listesi tarafından koruma altına alınması bekleniyor.

Kültepe tabletleri arasında evlenme, boşanma, miras, nafaka ve evlat alma gibi aile içi hukukuyla alakalı belgeler bulunuyor. O yıllarda Asurlularla Anadolu halkının evlilikleri sonlanırsa, boşanma mukaveleleri karşılıklı anlaşma esasına dayanıyor.

Medeni Haklar:

Tabletlerde ikinci bir eş ile beraber olunmasının yasak olduğu, beraber olunulması halinde erkeklerin para cezasına çarptırılacağı bilgisi yer alıyor. Bunun yanında boşanma halinde her iki tarafın da hukuki haklarının olduğu, mal paylaşımı, miras ve nafaka konularına da yer veriliyor. Kadınların boşanma sonrasında maddi zorluk çekmemeleri için nafaka aldıkları da tabletlerde yazan bilgiler arasında.

Boşanma:

Boşanma sonrası tarafların din veya ırk fark etmeden, istediği kişi ile evlenebileceği ve herhangi bir kısıtlamanın olmadığı belirtiliyor.

Evli bir çiftin boşanması durumunda, evin her ikisinin olduğu, öldükleri zaman evlerinin çocuklarına kalacağı gibi bilgiler bulunuyor

Berdel:

Günümüzde Anadolu’nun bazı yörelerinde yaygın olan, kocası ölen kadının kayınpederi veya kayınbiraderi ile evlendirilmesi geleneğinin o yıllarda var olduğuna dair hiçbir iz olmaması ise, eski Anadolu’nun hukuksal gücünü ortaya koyuyor.

Miras:

Günümüzde hala sorun olarak gündeme gelen miras konusunda ise, ‘çocukların anne ve babalarına bakma yükümlülüğü olduğu ve mirasın anne ve baba öldükten sonra paylaşılabileceği’ bilgileri yer almakta. Miras yüzünden çıkan kardeş kavgaları hukuksal düzenlemelerle mahkemeye taşınıyor olması da dönemin hukuksal gücünü ortaya koyuyor.