Soyadı Kanunu, her Türkiye vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren 2525 sayılı kanundur. İsviçre’den alınarak düzenlenen kanun, 21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilmiş, 2 Temmuz 1934 günü Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 2 Ocak 1936′da yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun kabulünden sonra soyadı, Türkiye’de kişilerin kimliğinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Soyadı Kanunu’nun kabulü, toplumsal alanda yapılan Atatürk Devrimleri’nden birisidir.
Kanuna göre söylerken ve yazarken ön ad önde, soyad sonda kullanılmalıdır. Edebe aykırı ve gülünç soyadlarının, aşiret, yabancı ırk ve millet isimlerinin, rütbe ve memuriyet bildiren isimlerin soyadı olarak alınmasına izin verilmez. Soyadı seçme görevi “koca”ya verilmiştir (Anayasa Mahkemesi’nin 8/12/2011 tarihli ve E.: 2010/119, K.: 2011/165 sayılı Kararı ile değiştirilmiştir).
Yasanın amacı, o güne kadar kişilerin öz adlarının yanında bir soyadı yerine dini , sosyal ve ailevi unvanlar taşımalarının yol açtığı ayrımı ortadan kaldırmak ve nüfus işlemleri, askere alma, okul kaydı, tapu işlemleri gibi alanlarda yaşanan karışıklıkları gidermekti. Bu yasayı takiben 26 Kasım’da çıkarılan 2590 sayılı kanunla “ağa”, “hacı”, “hafız”, “hoca”, “efendi”, “bey”, “beyefendi”, “hanım”, “hanımefendi”, “paşa”, “hazret” gibi unvan ve lakapların kullanılması yasaklandı.
Soyadı Kanunu’nun çıkmasından 5 ay sonra 24 Kasım 1934 tarihinde TBMM tarafından oy birliği ile kabul edilen 2587 sayılı kanunla cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi. 17 Aralık 1934’te çıkarılan yasa ile bu soyadının diğer kişiler tarafından kullanılması yasaklandı. Kız kardeşi Makbule dahi Atatürk değil, “Atadan” soyadını almıştır.
Kanunun “yabancı ırk ve millet isimleri”nin kullanımını yasaklayan 3. maddesi; anayasanın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı bulunduğu iddiası ile tartışma ve dava konusu olmaktadır.
Mustafa Sarıgül soruşturması kapsamında gözaltına alınan 15 kişi, emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. 9…
Beyoğlu Belediye Başkanvekili Sefer Karaahmetoğlu, CHP'den istifa etti. Karaahmetoğlu, "Cumhuriyet Halk Partisi içinde ayyuka çıkan…
Merkezi yönetim bütçesinden ocak-ekim döneminde yalnızca faize 2 trilyon 552 milyar lira ödendi. Yıllık faiz…
131 yatırım fonunun tasfiyeye alınmasıyla yüz binlerce yatırımcının etkilendiği fon krizinde mağdurlar örgütlendi. Fon Mağdurları…
AKP Konya Milletvekili Mehmet Baykan, fon soruşturması tartışmalarının gölgesinde düzenlenen parti etkinliğinde yaptığı konuşmayla dikkat…
AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin Üniversiteli Gençlik Buluşması'nda yaptığı konuşmada, 450 bin gencin ÜNİAK'a…