ITUC raporu: Türkiye işçiler için en kötü 10 ülkeden biri

Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun (ITUC) hazırladığı Küresel Haklar Endeksi 2020 Raporu’na göre çalışan insanlar için en kötü 10 ülke arasında Türkiye de yer aldı.

Her yıl Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) konferansı sırasında özel bir toplantıyla tanıtılan rapor, bu yıl Covid-19 nedeniyle iptal edildiği için rapor dijital bir etkinlikle kamuoyuyla paylaşıldı.

İşçilerin ve sendikaların karşılaştığı hak ihlallerinin dünya ölçeğinde bir analizini içeren raporda 144 ülkenin incelemesi bulunuyor.

İçinde Türkiye’nin de bulunduğu işçiler için en kötü 10 ülke listesi şöyle: Bangladeş, Brezilya, Filipinler, Hindistan, Honduras, Kazakistan, Kolombiya, Mısır, Türkiye ve Zimbabwe.

İŞÇİ DÜŞMANLIĞINDA ORTAKLAŞTILAR

Rapora göre sendikaların faaliyetlerini engelleyen ülke sayısı 2020’de 86’dan 89’a yükseldi. Bu yıl içinde pek çok ülkede grev ve toplu pazarlık hakkı ihlal edildi. Yeni sendikaların kurulması ve sendikaların yetki alması zorlaştırıldı. İşçiler ve sendikacılar tutuklandı hatta öldürüldü. İfade özgürlüğü ihlal edildi.

Rapora göre

• Ülkelerin yüzde 85’i (123 ülke) grev hakkını ihlal etti.
• Ülkelerin yüzde 80’i (115 ülke) toplu pazarlık hakkını ihlal etti.
• Ülkelerin yüzde 74’ü (106 ülke) işçileri sendika kurma veya sendikaya katılma hakkından dışladı
• İşçiler için en kötü on ülke listesine üç yeni ülke girdi (Mısır, Honduras, Hindistan).
• 51 ülkede işçiler şiddete maruz kaldı.
• İşçilerin, ülkelerin yüzde 72’sinde (103 ülke) adalete erişimi yoktu veya kısıtlıydı.
• İşçiler 61 ülkede keyfi tutuklamalar veya gözaltılar yaşadı.
• Sendikal eylemler dahil olmak üzere dokuz ülkede işçiler öldürüldü: Bolivya, Brezilya, Şili,Kolombiya, Ekvador, Honduras, Irak, Filipinler ve Güney Afrika

TÜRKİYE’DE DURUM

Raporun Türkiye ile ilgili bölümünde, sendikacılara ve işçilere dönük keyfi gözaltı ve kovuşturmaların arttığına, ifade özgürlüğünün kısıtlandığına, işçi eylemlerine dönük polis şiddetinin arttığına, işçilerin sendikalaşma girişimlerinin hükümet ve işverenler tarafından engellendiğine dikkat çekildi.

Türkiye için “Sendikacılar için dünyanın en düşman ülkelerinden biri olmaya devam etti” yorumu yapılan raporda, Türkiye’de işçi haklarının güvence altında olmadığı ve sendika üyelerinin işten çıkartıldığı vurgulanırken şöyle denildi:

“2016’daki darbe girişiminden bu yana, Türkiye hükümeti sivil özgürlükleri ciddi şekilde kısıtladı ve özellikle kamu sektöründe bağımsız sendikalara zarar verdi.

Korku ortamında ve sürekli misilleme tehdidi altında, işçiler sendikalaşma ve sendika kurma mücadelesi verirken, işverenler sendika avı uygulamalarına katılarak bu girişimleri caydırdı.”

Türkiye’de hükümetin sendikalara yönelik hasmane tutumunu sürdürüldüğü ve patronların ayrımcılık ve işten atmalar yoluyla sendika faaliyetlerini engellemeye çalıştığına dikkat çekilde raporda, Aliağa Belediyesi’nde işçilerin işten atılması, DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu’na ve KESK üyelerine açılan davalar, DİSK İletişim Dairesi Müdürü Umar Karatepe’nin gözaltına alınması gibi konular yaşanan hukuksuzlara örnek gösterildi.