Başkanlık sisteminin ekonomik bilançosu

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye’nin 24 Haziran 2018’de yapılan seçimle cumhurbaşkanlığı rejimine geçtiği günden bu yana çalışanların durumunun nasıl değiştiğini ortaya koyan bir rapor hazırladı.

‘Başkanlık Rejiminin Dört Yıllık Bilançosu’ isimli rapora göre, 2018-2022 arasında asgari ücret döviz cinsinden 92 dolar geriledi. Başkanlık döneminde geniş tanımlı işsizlik oranı 5,4 puan, geniş tanımlı işsiz sayısı 2,6 milyon arttı.

Rapora göre, artan döviz kurları sebebiyle asgari ücret döviz cinsinden ciddi biçimde geriledi. 2018 yılında bin 603,1 TL olan asgari ücret 2022 yılında 4 bin 253,4 TL olarak belirlendi.

Aradan geçen dört yılda asgari ücret yüzde 156,3 artmış olarak görünse de asgari ücret Euro ve dolar karşısında değer kaybetti. Haziran 2018’de asgari ücret 336,8 dolar iken 2022’de 245 dolara geriledi.

Ayrıca başkanlık rejimi öncesi, Haziran 2022’de TÜFE (enflasyon) yıllık yüzde 15,39 ve gıda enflasyonu ise yüzde 18,89’du. Seçim sonrası artmaya başlayan fiyatlar, ekonomik kriz ve 2021 sonunda başlayan döviz krizi sonrasında TÜFE 2022 Mayıs’ta yıllık yüzde 73,5 ve gıda enflasyonu ise yüzde 91,63 olarak açıklandı.

Öte yandan başkanlık rejiminde asgari ücretin kişi başına milli gelire oranı geriledi.

Asgari ücretin kişi başına gayri safi yurt içi hasılaya oranı giderek düştü. 2017 yılında Kişi Başına GSYH’nin yüzde 53’ü olan asgari ücretin Haziran 2022 itibarıyla yüzde 37 seviyesine gerilediği tahmin edildi.