“Rantı yüksek alanlara öncelik verdiler”

Diyarbakır TMMOB İl Koordinasyon Kurulu, deprem bölgesinde yaptıkları incelemelere ilişkin dün Diyarbakır Elektrik Mühendisleri Odası’nda toplantı düzenledi. Toplantıda konuşan TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, “Kayıp sayısının ve yıkımın bu denli büyük olmasının pek çok nedeni var. İlki ve en büyük nedeni ne yazık ki ülkemizin, şehirlerimizin, binalarımızın hatta halkımızın depreme hazırlıklı olmaması gerçeğidir.

TMMOB olarak çok uzun yıllardan bu yana ülke coğrafyamızın depremselliği, ülkemizdeki yapı stokunun depreme dayanıksızlığı, yapı denetim sistemimizin işleyişi mantığındaki çarpıklıkları ve ülke çapında afet-acil durum ve risk yönetimi konusundaki yetersizlikleri gibi çok hayati konuları ısrarla dile getiriyoruz. Ülkeyi yönetenlerse bu sözlerimize kulak vermek yerine yıllarca sorunu daha da büyütecek adımlar attılar. Deprem vergilerini bütçe açıklarını kapatmak için kullandılar. Kentsel dönüşümü deprem riski yüksek alanları yenilemek yerine yeni rant alanları yaratmak için kullandılar. Acil durum toplanma alanlarını ve yeşil alanları imara açtılar. TMMOB’yi mesleki denetim süreçlerinden dışladılar. Yapı denetim sistemini tamamen şirketlerin insafına terk ettiler. Tüm bu anlayışın sonucunda yaşadığımız bir doğa olayı, büyük bir toplumsal felakete dönüştü. AFAD’ın yetersizliğine ve beceriksizliğine, bir yardım kuruluşu olmaktan çıkartılarak bir şirket haline dönüştürülen Kızılay’ın skandalları eklendi” dedi.

İktidarın depreme ilişkin plansızlığını da eleştiren Koramaz şu ifadeleri kullandı: “Yaşanan felaketin sorumluluğunu kabul etmek ve yanlıştan dönmek yerine türlü yalanlarla sorumluluğu başkalarına yıkmaya çalıştılar. TMMOB’yi de karalamaya çalıştılar. Önce çürük binalara TMMOB ve Odaların göz yumduğu yalanını servis ettiler. TMMOB’nin mesleki denetim yapmasının bizzat iktidar tarafından yasalarla engellendiği ortaya çıkınca bunun yerine TMMOB’nin kentsel dönüşüm uygulamalarına engel olduğu yalanına sarıldılar. Yoksulları kent merkezlerinden uzaklaştırma amaçlı, şehircilik ilkelerine uymayan yerleşimler yerine kentlerin dokusuna uygun, demografik ve kültürel yapıyı bozmayan güvenlikli yapılar inşa edilmesi gerektiğini söyledik. Siyasi iktidar ise bu süreci, deprem riski yüksek alanlara değil, rantı yüksek alanlara öncelik veren, kentsel dokuyu tahrip eden bir anlayışla yandaşlarına sermaye aktarma aracı olarak kullanmak istedi. Siyasi iktidar, tüm bu yaşananlardan hiçbir ders çıkarmadığını deprem sonrasındaki uygulamalarıyla bir kez daha gösterdi. Daha arama kurtarma faaliyetleri bile tamamlanmadan, gerekli deliller toplanmadan alelacele enkaz kaldırma çalışmaları başlatıldı. Enkazlar bile kaldırılmadan 200 bin konutun inşası için sözleşmelerin yapıldığı ilan edildi. 126 No’lu Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile afet bölgesindeki iskân alanlarının belirlenmesinde, imar planlarının hazırlanmasında ve her türlü yapının inşasında tüm yetkilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredildi. Henüz jeolojik inceleme ve etütler bile yapılmadan yeni yerleşim yerlerinin temel atma törenlerinin yapılacağı duyuruldu. Tek adam rejiminin ‘ben yaptım, oldu’ anlayışının devamı olan bu uygulamaların bilime ve tekniğe uygun hiçbir yanı bulunmamaktadır.”

Emin Koramaz, TMMOB’nin afet bölgesindeki incelemelerini raporlaştırdıklarını da aktardı.