Türkiye’de hayatta kalmak zorlaşıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2021-2023 dönemine ilişkin il seviyesinde beşeri sermaye endeksi verilerini yayımladı. Buna göre, endeks 2021 yılında 0,693 iken 2022 yılında 2021’e göre yüzde 0,5 artarak 0,696 oldu. 2023 yılında 2022’ye göre yüzde 0,9 azalarak 0,690 oldu.

Endeksin alt bileşenleri olan 5 yaş altı hayatta kalma 2023 yılında 2022’ye göre yüzde 0,3 azalarak 0,985 olurken, sağlık 2023 yılında 2022’ye göre yüzde 0,2 artarak 0,966, eğitim ise 2023 yılında 2022’ye göre yüzde 0,8 azalarak 0,725 oldu.

AB ORTALAMASININ ALTINDA

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin 2020 yılında endeks değerinin ortalaması 0,730 oldu. AB-27 içinde endeks değeri en yüksek olan ülkelerin sırasıyla, 0,796 ile Finlandiya, 0,795 ile İsveç ve 0,793 ile İrlanda olduğu görüldü. Endeks değerinin en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla 0,584 ile Romanya, 0,614 ile Bulgaristan ve 0,665 ile Slovakya oldu.

EN YÜKSEK İL ÇANAKKALE

2023 yılında il seviyesinde en yüksek beşeri sermaye endeksine sahip il, 0,781 ile Çanakkale oldu. Bu ili, 0,761 ile Antalya, 0,756 ile Erzincan, 0,755 ile Eskişehir ve 0,749 ile Rize izledi. Beşeri sermaye endeksi en düşük olan il 0,599 ile Şırnak olurken, bu ili sırasıyla Ağrı, Şanlıurfa, Gümüşhane ve Muş izledi.

Beşeri sermaye endeksinin 2021-2023 yılları arasında en çok artış gösterdiği ilk beş il sırasıyla 0,026 puan ile Çanakkale, 0,022 puan ile Uşak ve 0,017 puan ile aynı değer artışına sahip Siirt, Antalya, Erzincan oldu. Aynı dönemde, beşeri sermaye endeksinin düşüş gösterdiği iller sırasıyla 0,066 puan azalış ile Hatay, 0,059 puan azalış ile Adıyaman, 0,048 puan azalış ile Kahramanmaraş, 0,024 puan azalış ile Manisa ve 0,022 puan azalış ile Malatya oldu.

BEŞERİ SERMAYE ENDEKSİ NEDİR

Beşeri Sermaye Endeksi, bugün doğan bir çocuğun yaşadığı ülkede hâkim olan sağlık ve eğitim şartları göz önünde bulundurularak, 18 yaşına geldiğinde elde etmiş olması beklenen beşeri sermayeyi ölçüyor. Metodolojisi Dünya Bankası tarafından belirlenmiş olan endeks; hayatta kalma (5 yaş altı), sağlık ve eğitim olmak üzere üç bileşenden oluşuyor.