İsrail seçimleri: Anahtar Arap partilerinin elinde

İsrail’de dört yıllık aranın ardından gerçekleşen genel seçimler, ülkede siyasi dengeleri bir kez daha altüst etti. Sandık çıkış anketlerine göre mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ağır bir darbe alarak gerilerken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku öne geçti. Ancak muhalefetin bu üstünlüğü, tek başına iktidar kapısını açmaya yetmedi.

61 EŞİĞİ AŞILAMADI

İsrail devlet televizyonu KAN’ın açıkladığı son verilere göre, Netanyahu’nun iktidar bloku 50 sandalyede kalırken, Eisenkot öncülüğündeki muhalefet 52-53 bandına ulaştı. Ancak 120 sandalyeli Meclis’te (Knesset) hükümet kurmak için şart olan 61 milletvekili sayısına her iki taraf da ulaşamadı.

Netanyahu’nun partisi Likud 25 sandalye ile birinci parti konumunu korusa da ciddi kan kaybetti. İlk kez seçimlere giren Eisenkot’un Yashar Partisi ise 21 sandalye kazanarak büyük bir çıkış yaptı ve Meclis’in ikinci büyük gücü oldu.

Seçimin en dikkat çeken kazananlarından biri de İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler oldu. Toplamda 18 sandalyeye (Ortak Liste 11, Raam Partisi 7) ulaşan Arap temsilciler, meclis aritmetiğinde tam anlamıyla “kilit” konuma yükseldi.

Ortak Arap Listesi lideri Yusuf Cabbarin elde ettikleri başarıyı kutlayarak, aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir’in geriletilmesine vurgu yaptı ve halkın ulusal birlik talebine sandıkta güçlü bir yanıt verdiğini belirtti.

3 OLASI SENARYO

Sandıktan çıkan bu karmaşık tablonun ardından Tel Aviv kulislerinde 3 ana senaryo konuşuluyor:

1. Eisenkot Liderliğinde Azınlık Hükümeti: Eisenkot, Netanyahu’yu devirmek için dışarıdan Arap partilerinin (Raam ve Ortak Liste) desteğini alarak bir azınlık hükümeti denemesi yapabilir. Ancak bu ittifakın siyasi riskleri ve sürdürülebilirliği soru işareti taşıyor.

2. Netanyahu – Eisenkot Ulusal Birlik Hükümeti: İki rakip ismin dönüşümlü başbakanlık modeliyle geniş tabanlı bir hükümet kurması (81 sandalyeye ulaşabilirler). Ancak Eisenkot’un “Netanyahu ile masaya oturmam” reddi ve Ultra-Ortodoks (Haredi) partilerin zorunlu askerlik yasa tasarısına karşı çıkması bu seçeneği zora sokuyor. Yine de İran ile olası gerilimlerin veya ABD (Trump) baskısının bu iki ismi zorunlu bir ittifaka itebileceği belirtiliyor.

3. Yeniden Erken Seçim: Koalisyon pazarlıklarından 28+14 günlük yasal süreler içinde bir sonuç çıkmazsa, ülke 2019-2022 yıllarındaki gibi yeniden sandık krizine girerek erken seçime gidecek.