Pakistan’dan Suudi Arabistan’a savunma mesajı

Pakistan ordusu, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik artan füze ve İHA saldırıları karşısında Riyad’ın savunulmasına ilişkin dikkat çekici bir açıklama yaptı.

Pakistan Ordusu Halkla İlişkiler Birimi (ISPR) Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Şerif Çavdri, Suudi Arabistan merkezli Arab News’e yaptığı açıklamada Pakistan’ın Suudi Arabistan’ın yanında “diplomatik ve fiziksel olarak” durduğunu söyledi.

Çavdri, “Her türlü noktaya kadar gideceğiz” ifadelerini kullanırken, Pakistan’ın Suudi Arabistan’ın yanı sıra Mekke ve Medine’nin güvenliğinin korunmasına yönelik de taahhüdü bulunduğunu belirtti.

“Suudi Arabistan’a yönelik herhangi bir saldırıya karşı Krallığı savunmaya devam edeceğiz” diyen Çavdri, ülkesinin Riyad’ın güvenliğine ilişkin taahhüdünün “koşulsuz” olduğunu vurguladı.

HUSİ SALDIRILARI YOĞUNLAŞIYOR

Pakistan ordusunun açıklaması, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.

Suudi Arabistan’ın Taif kentinde bir İHA’nın düşürülmesinin ardından enkazın bir kişinin ölümüne, iki kişinin yaralanmasına yol açtığı bildirildi. Son dönemdeki saldırılarda 80’den fazla kişinin yaralandığı aktarıldı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri de Mekke çevresindeki kısıtlı hava sahasına ilerleyen bir Husi İHA’sının engellendiğini açıkladı.

Irak’tan gönderildiği belirtilen İHA’ların ise Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı üzerindeki üç pompa istasyonuna zarar verdiği ve bunun ardından kritik petrol ihracat güzergahının geçici olarak kapatıldığı bildirildi.

Savunma anlaşması yeniden gündemde
Pakistan ordusunun açıklaması, Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın askeri sonuçlarına ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.

Anlaşmaya göre Pakistan, Suudi Arabistan veya Türkiye’ye yönelik silahlı bir saldırı, üç ülkenin tamamına yönelik saldırı olarak değerlendiriliyor. Ancak anlaşmanın hangi somut askeri yükümlülükleri beraberinde getirdiğine ilişkin ayrıntılar kamuoyuna açıklanmadı.

Pakistan ile Suudi Arabistan arasında Eylül 2025’te imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması’nda da taraflardan birine yönelik saldırının diğerine yönelik saldırı kabul edilmesi öngörülüyor.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı geçen hafta yaptığı açıklamada, Mekke anlaşması kapsamında Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarına karşı doğrudan askeri müdahalenin henüz gündemde olmadığını bildirmişti. Bakanlık, Pakistan’ın “zamanı geldiğinde” harekete geçeceğini belirtmişti.

RİYAD’IN TALEBİ KARŞILANACAK MI?

Arab News’in aktardığı bilgilere göre Pakistan’ın Suudi Arabistan’da halihazırda önemli bir askeri varlığı bulunuyor.

Batı medyasında mayıs ayında yer alan haberlere göre Pakistan, Suudi Arabistan’a yaklaşık 8 bin asker, JF-17 savaş uçaklarından oluşan bir filo, İHA’lar ve HQ-9 hava savunma sistemleri konuşlandırmıştı.

Suudi Arabistan’ın artan Husi saldırıları karşısında Pakistan’ın yanı sıra İngiltere, Fransa ve Mısır gibi müttefiklerinden de destek istediği bildirildi. Ancak bu ülkelerden hiçbiri Riyad’ın son talebine karşılık ilave askeri destek sağlayacağını kamuoyuna açıklamadı.

Pakistan ordusu da Suudi Arabistan’ın yeni asker, hava savunma sistemleri veya Husilere karşı doğrudan operasyon talep edip etmediğine ilişkin bilgi vermedi.

NÜKLEER KAPASİTE BELİRSİZLİĞİ

Pakistan ile Suudi Arabistan arasındaki savunma ilişkilerinin nükleer kapasiteyi kapsayıp kapsamadığı da tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, 2025’te imzalanan ikili anlaşmanın ardından Pakistan’ın nükleer kapasitesinin ihtiyaç halinde Suudi Arabistan’ın kullanımına sunulabileceğini söylemişti. Asif daha sonra Reuters’a yaptığı açıklamada ise nükleer silahların anlaşmanın gündeminde olmadığını belirtmişti.

Dolayısıyla iki ülke arasındaki savunma anlaşmasının Pakistan’ın nükleer kapasitesine ilişkin somut bir yükümlülük içerip içermediği konusunda kamuoyuna açıklanmış bağlayıcı bir çerçeve bulunmuyor.

İSLAMBAD HEM ASKERİ DESTEK HEM DİPLOMASİ YÜRÜTÜYOR

Pakistan yönetimi bir yandan Suudi Arabistan’a yönelik askeri desteğini vurgularken diğer yandan bölgesel çatışmanın genişlememesi için diplomatik girişimlerini sürdürüyor.

İslamabad, ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirmek amacıyla arabuluculuk girişimlerinde bulunurken Suudi Arabistan’ın İran’a yönelik mesajlarını da Tahran’a iletti. Riyad’ın İran’dan, Husiler üzerindeki nüfuzunu kullanarak Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların durdurulmasını istediği bildirildi.

Pakistan Genelkurmay Başkanı ve Savunma Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asım Münir de 16 Eylül’de Pekin’i ziyaret eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İran devlet medyası görüşmede bölgesel gelişmelerin ele alındığını bildirdi ancak Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının görüşmede gündeme gelip gelmediğini açıklamadı.

Çavdri, Pakistan’ın siyasi liderliği, Dışişleri Bakanlığı ve diğer yetkililerin bölge ülkeleriyle istişare halinde olduğunu belirterek bölgesel krize “müzakere edilmiş ve barışçıl bir çözüm” bulunması için çaba gösterdiklerini söyledi.

PAKİSTAN ARABULUCULUK ROLÜNDE

Pakistan daha önce de Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerde arabuluculuk girişimlerinde bulunmuş, haziran ayında taraflar arasında İslamabad Mutabakatı’nın imzalanmasına katkı sağlamıştı.

Mutabakat, savaşın sona erdirilmesi ve İran’ın nükleer programı ile bölgesel güvenlik konularındaki anlaşmazlıkların çözümü için bir çerçeve oluşturmuştu. Ancak yeni askeri gerilimler ve anlaşmanın uygulanmasına ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle sonraki müzakerelerin sekteye uğradığı bildirildi.

Çavdri, İslamabad Mutabakatı’nın mevcut askeri krizden çıkış için “tek gerçek yol” olduğunu savundu. Pakistan’ın Washington ile Tahran arasında yeni müzakerelerin başlaması için ortak zemin aramayı sürdüreceğini ifade etti.