Yoksuluk sınırı 107 bin liraya dayandı

Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) tarafından hazırlanan ‘Açlık ve Yoksulluk Sınırı Mart 2026 Dönem Raporu’na göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için yapması gereken aylık harcama tutarı 32.553 lira olarak belirlendi.

Bu rakam sadece mutfak masrafını kapsarken; eğitim, barınma, sağlık, ulaşım ve ısınma gibi temel ihtiyaçlar eklendiğinde yoksulluk sınırı 106.942 liraya ulaştı. Rapora göre günlük mutfak harcaması Mart 2026 ortası itibarıyla ortalama 1.085 lirayı buldu.

SÜT ÜRÜNLERİ VE SEBZE MUTFAĞIN EN AĞIR YÜKÜ

Mutfak harcamalarında en yüksek maliyet grubunu günlük 328 liralık gereksinimle süt ve süt ürünleri oluşturdu. Bu grubu günlük 284 liralık harcama ile taze sebze ve meyveler takip etti.

Diğer kalemlerdeki günlük zorunlu harcamalar ise şöyle sıralandı:

Et, tavuk ve balık: 194 TL

Ekmek: 84 TL

Katı ve sıvı yağlar: 58 TL

Yumurta ve kurubaklagil: 46 TL

Şeker, bal, reçel: 34 TL

FERT BAŞINA DÜŞEN MALİYET FARKLILAŞIYOR

Sağlıklı bir yaşam için her aile bireyinin alması gereken kalori miktarı üzerinden yapılan hesaplamada, en yüksek maliyet 9.135 lira ile 15-18 yaş arası gençler için çıktı.

Yetişkin bir erkeğin aylık beslenme maliyeti 8.879 lira, yetişkin bir kadının 8.522 lira ve 4-6 yaş arası bir çocuğun ise 6.017 lira olarak tespit edildi. Özellikle gelişim çağındaki çocuklar için yumurta ve süt ürünlerinin hayati önem taşıdığı, ancak maliyetler nedeniyle bu ürünlere erişimin zorlaştığı vurgulandı.

YENİ METODOLOJİ: ‘GİZLİ AÇLIK’ RİSKİNE DİKKAT

BİSAM, 2026 yılı itibarıyla SBVS-2026 (Sağlıklı Beslenme için Veri Sistemi) adını verdiği yeni bir yöntem kullanmaya başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından madde fiyatlarının açıklanmaması nedeniyle geliştirilen bu sistemde, ulusal zincir marketlerin anlık dijital raf fiyatları esas alınıyor.

Araştırma, sadece karın doyurmayı değil, FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) ve WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından kabul edilen “Gizli Açlık” (mikro besin eksikliği) riskini önlemeyi hedefliyor. Bu nedenle sepete sadece un ve şeker değil; bağışıklığı destekleyen taze sebze ve protein grupları da dahil ediliyor.

NASIL HESAPLANIYOR?

BİSAM’ın hesaplama yönteminde, mevsimi olmayan ürünler (örneğin Şubat ayında kiraz) maliyet hesabına katılmıyor ve yerine dondurulmuş gıdalar ikame edilmiyor. “Erişilebilir Çeşitlilik” ilkesiyle, marketlerdeki en ucuz ve görece kaliteli ürünlerin ortalaması alınarak piyasa gerçekliği yansıtılıyor.

Yoksulluk sınırı ise, TÜİK Hanehalkı Bütçe Anketi referans alınarak, en yoksul %20’lik kesimin tüketim alışkanlıkları üzerinden türetiliyor.