İran’da seçimler: Ilımlılar ve reformistler başarılı

İran geçen yıl imzalanan nükleer anlaşmadan sonra dün ilk seçimini yaşadı. Halk, milletvekillerini ve Uzmanlar Meclisi üyelerini belirlemek için sandığa koştu. Yoğun ilgi sebebiyle başkent Tahran’da oy verme işlemi beş kez uzatıldı. İlk gelen seçim sonuçları ise ılımlılar ve reformistlerin başarılı olduğunu gösteriyor.

ABD’nin başını çektiği nükleer anlaşma ile uzun yıllar dışlandığı uluslararası sistemle yakınlaşma yaşayan İran, dün bu imzanın ardından ilk büyük seçimine girdi. Yaklaşık 80 milyon nüfusa sahip olan ülkede 55 milyon seçmen, 290 milletvekilini belirlemek için sandık başına gitti. 586’sı kadın olmak üzere 6 bin aday vekillik için yarıştı. Halk ayrıca, cumhurbaşkanının dahi üstünde kabul edilen ruhani lideri seçen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi için de oy kullandı.

Seçimlere katılım sınırlı kaldı

İran’da ‘çok yoğun ilgi’ sebebiyle oy verme işleminin beş kez uzatıldığı seçimlere katılım oranının yüzde 60’ı aştığı açıklandı. Devlet televizyonunun haberine göre İçişleri Bakanı Abdulrıza Rahmani Fazli, dün yapılan seçimlerde katılım oranının yüzde 60’ı aştığını söyledi ve kesin oranın daha sonra açıklanacağını ifade etti. 2012 yılında yapılan son seçimlerde bu oran yüzde 66’ydı.

Milletvekilliği adaylığına başvurularda görülen rağbet dünkü Seçimlere de yansıdı. Oy verme işleminin bitmesi saati olan 18.00’de dahi sandıkların önünde uzun kuyruklar oluştu. Bu durumu göz önüne aldıklarını açıklayan yetkililer, ülke genelinde seçimlere 2 saatlik ek süre tanıdı. Başkent Tahran’da ise süre beş kez uzatıldı. Dün akşam sandıkların kapanmasının ardından başlayan oy sayımında nihai sonuçların açıklanmasının hafta başına kadar sarkması bekleniyor.

Uzmanlar Meclisi kilit önemde

Ülkenin en üst düzey seçim kurulu olan Koruyucular Konseyi’nin ılımlı isimlerin adaylığını büyük ölçüde onaylamaması nedeniyle tepkisini ortaya koyan Ruhani ise halktan her şeye rağmen katılımın yüksek olmasını istedi. Zira milletvekilleri seçiminin sonucu, nispeten ılımlı bir siyasi çizgiyi temsil eden Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin önümüzdeki dönemdeki çalışmalarının hızına etki edecek bir faktör olarak görülüyor.

Dünkü seçimlerde 88 sandalyeli Uzmanlar Meclisi’ne girebilmek için de 161 aday yarıştı. Ülkenin siyasi sistemini göz önünde bulunduran gözlemciler dikkatleri bu noktaya çekiyor. Görev süresi sekiz yıl olan meclis üyeleri, sistemin en tepesinde bulunan ruhani lideri seçme yetkisine sahip. Ali Hamaney’in ilerleyen yaşı ve sağlık durumunun kötüye gittiğine dair haberlerin altını çizen uzmanlar dün seçilen isimlerin muhtemelen yeni lideri belirleyeceğini kaydediyor.

İlk sonuçlar ılımlar için bir seçim başarısını gösteriyor

Oyların henüz yüzde 25’inin sayıldığı ülkede muhafazakarlar için hayalkırıklığı yaşandığı söyleniyor. Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani için bir güvenoylaması niteliğindeki seçimlerde, meclisteki muhafazakar egemenliğini kırarak söz verdiği toplumsal ve siyasal reformları gerçekleştirmeyi umut ediyor.

İlk sonuçlara göre muhafazakârlardan 80 ve reformistlerden 52 kişinin meclise girmesinin kesinleştiği bildiriliyor. Sonuçlar 32 seçim bölgesinde seçimlerin ikinci tura gireceğini gösteriyor.

Son seçimlerde, 290 sandalyeden oluşan Meclis’te muhafazakarların oluşturduğu İlkeciler Birleşik Cephesi yüzde 46 oy, İstikrar Cephesi yüzde 29 oy, Direniş Cephesi yüzde 24 oy, diğer küçük partiler yüzde 6 oy alırken toplam 277 sandalye kazanmışlardı. Reformistlerin oluşturduğu Reformistler Cephesi yüzde 4,5 oyla ancak 13 milletvekilliği kazanmıştı.

2006’da yapılan son Uzmanlar Meclisi seçimlerinde ise muhafazakarlar 59 ve reformistler 29 sandalye kazanmışlardı.

Seçimlerde toplam 378 sandalye için 4 bin 844 aday yarışıyor.