Reklam
Kategoriler: Köşe Yazıları

Adalet Bakanı ne dedi?

Reklam

Can Atalay dosyası ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği “hak ihlali” kararına ilişkin görüşlerini açıklayan Adalet Bakanı ne dedi?

“AYM bu kararıyla, yorum farkıyla Anayasa’yı değiştirmiş gibi oluyor. AYM’nin Anayasa’yı değiştirme yetkisi var mı? Bu yetki Meclis’indir”

Beyanatı böyle. Ama, ne dedi?

Bakan bir yandan Anayasa Mahkemesi kararına “direnen” hakimlere cesaret verirken, diğer yandan da önümüzdeki günlerde dosyaya bakacak diğer hakimlere yol gösteriyor. Bunun adı yargıya talimattır. Sanırım bir yerlerde de suç olduğu yazmalı!

Bir de meselenin “günlük” siyaseti aşan bir yönü olduğunu düşünüyorum. Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın görev süresi önümüzdeki Nisan ayında doluyor. Ardından gelecek yeni üye ile birlikte Mahkeme’nin bileşeni ile birlikte iç dengesi de değişecek. Bu değişikliğin Mahkeme’nin alacağı kararları farklılaştıracağı, özellikle bireysel başvurularda kökten görüş değiştirilebileceği (bugünden) ifade ediliyor. Ancak, bir yüksek mahkemenin “kökleşmiş” kararlarını hukuken bir açıklama getir(e)meden (bugünün muhalif şerhlerinin neredeyse tamamı gerekçesizdir) değiştirmesi kuşkusuz saygınlığına gölge düşürecektir.

Anlaşılan o ki, Adalet Bakanı alıntılanan açıklaması ile Anayasa Mahkemesi’nin güncel kararlarının (örneğin Can Atalay dosyasında verilen hak ihlali kararının) arızi olduğunu da bugünden ifade ediyor, zemini bugünden hazırlıyor. Önümüzdeki günlerin gerekçesini bugünden yazıyor.

Peki, hani (çağdaş) devletler faaliyetlerini (en azından görünürde) kurallara (hukuka) uygun yürütürdü?

Türkiye Cumhuriyeti son yirmi yılda yeniden yapılandırılırken, hukuk başından itibaren bu sürecin en önemli enstrümanlarından oldu. Yargı, “zor aygıtının bir parçası” olmanın ötesinde, kendisini sürecin asli unsuru olarak deklare eden yeni bir kimlik oluşturmuş ve kararlarını da “yeni” cumhuriyetin (İkinci Cumhuriyetin) ihtiyaçları doğrultusunda veren bir yapı haline dönüşmüştür. Hatırlayın, AKP’nin iktidara gelmesinin hemen ardından başlayan dönem “iddianameler çağı” olarak tanımlanmıştı. Dönem, kişilerin bir savcı, üç polis tarafından terör örgütü kapsamına sokulduğu dönemdi.

Hemen bildik bir itiraz geleceği için, baştan ifade edeyim. Evet, AKP dönemi yargı pratiği ile kendisinden önceki dönemlerin “hukuksuzluklar”ı arasında bir süreklilik bulunmaktadır. Söylediğim de bunun aksi değildir. Ancak son 20 yılda yaşananları, bu dönemin aktörlerinin hukuk ile kurdukları ilişkiyi yalnızca buradan açıklama çabası ile yetinirsek oldukça eksikli kalacaktır.  Şunu unutmayalım: Bugünün yapısı kuralların sürekli ihlali ile oluşturulmuştur. Bugünlere “kuralların ihlali” ile geldik.

Ancak bunun bir başıbozukluk hali olduğu da söylenemez. Aksine, bir mekanizma bulunmaktadır. Bu tercih edilmiştir. Bu “yeni” bir hukuktur.

Nasıl AKP iktidarının ilk dönemlerinde ülkenin yeniden yapılandırılmasında ve toplumun şekillendirilmesinde bir dizi dava özel bir rol oynadı ise, sonrasında iktidarın kalıcılaştırılması için de davalara özel bir rol biçildi. Böylece, memleketi davalar üzerinden hizaya sokma dönemi son yirmi yılda hiç kesintiye uğramadı. Uzunca bir zamandır, esasen de Ergenekon yargılamasından itibaren formüle ettiğimiz üzere, yargı operasyonel bir araca dönüşmüş durumda. Bu hali de artık süreklileşmiş olup, aktörlerin değişmesi de durumu değiştirmemektedir. Soruşturmalar ve davalar önce Birinci Cumhuriyet’in tasfiyesinde sonrasında da İkinci Cumhuriyet’in yerleştirilmesinde, aynı anda da toplumun şekillendirilmesinde özel bir rol oynamışlardır. Tüm bu dönem boyunca görülen her davanın kendi içinde bir önemi bulunmakla beraber, esasen bu davaların toplamda neye işaret ettiği, ne için işlevlendirildikleri önem kazanmaktadır.

Tekrar olacak, bugünlere “hukuksuzluk” demenin yetmeyeceği bir “kuralsızlık” hali ile ulaşılmıştır. Şimdi, merkezine dinselleşmenin yerleştirildiği yeni yapının kurumsallaşmasında ciddi bir yol alınmış, bu başlıkta sona gelinmiştir. Sırada “hukuksallaştırma” bulunmaktadır.

İşte, burada da devreye yeni Anayasa tartışmaları girmektedir.

20 yıllık dönemde pek çok tekil düzenleme yapılmıştır. Yine Anayasa’ya bir dizi yama yapılmıştır. Ancak tüm bunlar yeterli ol(a)mamaktadır. Tüm bu sürecin baştan sona yeniden yazılmış bir Anayasayla sonlandırılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu meşruiyet ile ilgili bir başlıktır.

Bu haber en son değiştirildi 7 Kasım 2023 15:01 15:01

Reklam

Önceki Haberler

Laiklik Meclisi, Nisan ayı laiklik ihlalleri raporunu yayımlandı

Laiklik Meclisi tarafından her ay düzenli olarak hazırlanan 'laiklik ihlalleri raporu' Nisan ayı için yayımlandı.…

8 Mayıs 2024 17:55

Slovakya Başbakanı Fico: Avrupa Birliği, Ukrayna konusunda anlamlı bir çözüm planı sunamıyor

Slovakya Başbakanı Fico yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin Ukrayna konusunda anlamlı bir çözüm planı sunamadığı belirterek…

8 Mayıs 2024 16:59

Kayyum bürokratlarına çifte maaş: Misafirhane otel olmuş

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne kayyumlar döneminde il dışından atanan ve kentte ''ithal bürokrat'' olarak alınan bazı…

8 Mayıs 2024 16:53

Yargıtay Başkanı seçiminin 35’inci turunda da sonuç çıkmadı

Yargıtay Başkanlığı için bugün yapılan seçimin 35'inci turundan da sonuç alınamadı. Seçimlere, 13 Mayıs Pazartesi…

8 Mayıs 2024 16:48

Purmo işçileri TİS görüşmelerinin sonuçsuz kalmasıyla greve çıktı

Birleşik Metal-İş Sendikası'na üye işçiler, toplu sözleşme görüşmelerinin olumsuz sonuçlanmasının ardından İzmir Kemalpaşa’da yer alan…

8 Mayıs 2024 16:45

Yargıtay Başkanvekilliği görevine Ahmet Ömeroğlu seçildi

Yargıtay Büyük Genel Kurulunca, Birinci Başkanvekili ve Ceza Genel Kurulu Başkanı Eyüp Yeşil'in yaş haddinden…

8 Mayıs 2024 16:40
Reklam