Danimarka, Grönlandlı kadınlara yönelik zorla doğum kontrolü için özür diledi
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, 1960’lı ve 1970’li yıllarda binlerce Grönlandlı kadın ve kız çocuğuna rızaları olmadan spiral takılmasıyla sonuçlanan devlet destekli doğum kontrol programı nedeniyle resmî bir özür diledi. Frederiksen, Danimarka Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada, “Geçmişi değiştiremeyiz, ama sorumluluk alabiliriz. Danimarka adına açıkça söylemek istiyorum: Özür dilerim” ifadelerini kullandı.
The Guardian’ın haberine göre, “spiral vakası” olarak anılan uygulamalar 1966 ile 1970’lerin ortaları arasında gerçekleştirildi. Yaklaşık 4.500 Grönlandlı kadın ve ergenlik çağındaki kız çocuğuna, çoğu zaman rıza alınmadan ya da aileleri bilgilendirilmeden rahim içi doğum kontrol cihazı (RİA) takıldı. Bazı vakalarda bu çocukların yaşlarının 12 olduğu bildiriliyor.
Bu programın, Danimarka’nın o dönemde Grönland’daki nüfus artışını kontrol altına alma amacıyla uygulandığı iddia ediliyor. Uzmanlar, bunun yalnızca sağlık politikası değil, aynı zamanda sistematik bir ayrımcılık ve koloniyal nüfus politikası olduğunu vurguluyor.
2022’de Danimarka ve Grönland hükümetleri, dönemin politikalarını incelemek üzere ortak bir soruşturma başlattı. Nihai raporun Eylül 2025’te yayımlanması bekleniyor. Frederiksen, özür konuşmasında bu raporun kamuoyuyla paylaşılacağını ve mağdurların yaşadıkları fiziksel ve psikolojik travmaların kabul edildiğini belirtti.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de aynı gün bir açıklama yaparak, 1992’de kendi özerk yönetimlerinin kurulmasından sonra yaşanan uygulamalar için özür diledi ve mağdurlara tazminat sağlanacağını duyurdu.
Bugüne dek yaklaşık 150 mağdur, Danimarka hükümetine karşı dava açarak toplam 43 milyon Danimarka kronu (yaklaşık 6,2 milyon dolar) tazminat talep etti. Frederiksen, tazminat mekanizmasının netleşmesi için soruşturma raporunun tamamlanmasını beklediklerini açıkladı.
Uzmanlara göre bu özür, Danimarka’nın Grönland halkına karşı işlediği tarihsel haksızlıkları kabul etme yönünde atılmış en kapsamlı adım oldu. İnsan hakları savunucuları, bu açıklamanın ardından Danimarka’nın yalnızca özürle yetinmemesi, mağdurlara yönelik psikolojik destek, sağlık hizmetleri ve tazminat gibi somut adımlar atması gerektiğini belirtiyor.
CHP’nin önceki dönem milletvekillerinden 265’i, partiden istifa ettiklerini ortak açıklamayla duyurdu. İstifa eden isimler, “CHP’nin…
“Devrime ne gerek var, size sivil toplum verelim!” cümlesini en çok da üniversite sırasında duyanların…
Gazeteci Barış Terkoğlu, Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde İzmir’de ilkokul öğrencilerine velilerinin izni ve bilgisi olmadan Milli…
Erzincan'ın İliç ilçesindeki altın madeninde 9 işçinin ölümüne neden olan facianın ardından ev hapsiyle serbest…
CHP'nin başına mahkemenin mutlak butlan kararıyla getirilen Kemal Kılıçdaroğlu yönetiminin, YENİ Parti Genel Başkanı Özgür…
Tunceli'de 2020'den bu yana kayıp olan Gülistan Doku soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. Delillere müdahale…