İklim alarm verirken iktidar muhaliflerin peşinde

Yüzyıllardır savaşlar, salgınlar ve kıtlıklarla sınanan Avrupa kıtası, bu yaz iklim krizinin gazabına uğradı. Fransa ve İspanya’da 300 binden fazla insan yaşam alanını terk etmek zorunda kaldı (1).

Paris’te 40°C’yi aşan sıcaklıklar yüzünden Louvre Müzesi ve Eyfel Kulesi ziyarete kapatıldı. Dünyanın en ünlü bisiklet yarışı Tour de France, eriyen asfalt nedeniyle final etabını iptal etmek zorunda kaldı. Bu tablonun en trajik yanı ise Haziran ayında Avrupa’da en az on bin kişinin doğrudan sıcaklığa bağlı nedenlerle yaşamını yitirmesiydi (2). Uzmanlar bu feci durumu henüz başlangıç diye niteliyor.

Avrupa, son otuz yılda küresel ortalamanın neredeyse iki katı hızla ısınarak 1.6°C’lik bir artışa ulaştı. Hava deseni değişimi, rüzgârların, yağmurların ve sıcaklıkların mevsimlik davranışını geri dönülemez biçimde bozuyor. Buzulların erimesi de felaketi körüklüyor. Ne ki Avrupa’nın bu yeni gerçekliğe hazırlıksız yakalanmasında siyaset kurumunun krize hızlı yanıt verememesi önemli bir etken (3).

Avrupa böylesine zorlanırken iklim krizinin pençesinde olduğunu görmezden gelen Türkiye için durum çok daha vahim. Tarım ve Orman Bakanı tarafından yapılan açıklamaya göre yurt genelinde Temmuz 2026 itibarıyla 169 yangına müdahale edildi, Muğla’da yüzlerce ev boşaltıldı. Sıcaklıklar Güneydoğu ve Akdeniz’de 40°C’nin üzerine çıktı. Uzmanlar, yangın dinamiklerinin doruk noktasına ulaştığını, tropikal gecelerin halk sağlığını tehdit ettiğini ve uzun süredir devam eden kuraklığın yangınları şiddetlendirdiğini belirtiyor. Doğa alarm veriyor ama siyasi öncelikler bambaşka: AKP iktidarının gündeminde iklim krizi yerine ana muhalefet partisi ve onun seçilmiş belediye başkanları var.

Türkiye 2053 net sıfır hedef gibi iddialı bir vizyon açıklamış olsa da bağımsız kuruluşların güncel değerlendirmeleri bunun tam tersi yönde bir tablo çiziyor. Karbon salımı sürekli artıyor. 1990’dan bu yana iki katından fazla yükselen sera gazı salımları, bu yıl da enerjiye ve ulaşıma bağlı olarak artmayı sürdürüyor. İklim Değişikliği Performans Endeksi’nde 63 ülke arasında 52. sırada yer alan Türkiye’de kömür ve doğalgaz sübvansiyonları yapılıyor, petrol aramaları devam ediyor (4). Dahası, zeytinlikler ve ormanlar üzerindeki madencilik baskısı yasal değişikliklerle meşrulaştırılıyor.

Aynı resmi gazetede hem madencilik yatırımlarına kolaylık sağlayan düzenlemeler, hem de ormanların, su havzalarının, tarım arazilerinin korunması için yönetmelikler yer alıyor. Kısacası, Türkiye Paris Anlaşması’na imza atmış ama ruhunu henüz içselleştirememiş bir ülke konumunda. Trump’ın iklim inkârcılığı da AKP iktidarının işine geliyor. Oysa bugün alınmayan her karar, yarın binlerce cana, yüzbinlerce dönüm ormana ve gelecek nesillerin yaşanabilir bir dünya umuduna mal olacak.

Türkiye, taht savaşlarında baht arayanların aymazlığına teslim olmuş durumda. Ülke üzerinden çıkar hesabı yapanlar ne yangınlarla, sellerle ne de kırk dereceye ulaşan gece sıcaklıklarıyla ilgileniyor. Seçilmiş muhalifleri tutuklamakla tehdit edip partilerine transfer etmeye zorlayan iktidar sahipleri, galiba iklim krizini de siyasi entrikalarla alt edeceklerini sanıyor. Ne yazık ki bugün muhalif avını sürdürenlerin ardında yarın yanmış ormanlardan ve çorak topraklardan başka bir şey kalmayacak.

NOTLAR:

1- https://www.bbc.com/news/articles/cly5qwwdvr1o

2- https://www.nytimes.com/2026/07/13/world/europe/europe-heat-wave-deaths.html

3- https://www.nytimes.com/international/section/world/europe

4- https://www.climatepolicylab.org/climatesmart/2026/5/28/whats-holding-back-turkiyes-climate-and-energy-transition