Fon yolsuzluğu Erdoğan’a kurulmuş bir komplo mu?
Fon yolsuzluğu Erdoğan’a kurulmuş bir tezgâh ya da komplo değil, tam tersine Erdoğan’ın inşa ettiği rejimin doğal bir sonucudur. Bu çürüme hem siyasal İslamcılığın hem de kapitalizmin organik ürünüdür.
AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan muhalefeti hedef göstererek “turpun büyüğü heybede” demişti. Meğerse turpun büyüğü, AKP’nin omzunda asılı duran heybenin içindeymiş.
Ortada devasa bir vurgun var. Üstelik serbest piyasanın o meşhur “görünmez eli” değil; doğrudan bürokraside ve siyasette yer alan AKP’li kadroların eliyle işleyen örgütlü bir mekanizmadan söz ediliyor. Öyle ki Adalet Bakanı Gürlek dahi fon krizini hiyerarşik, sistemli ve örgütlü bir suç olarak tarif ederek, “Karşımızdaki yapının basit bir borsa manipülasyonu ya da borsa vurgunu ile sınırlı olmadığı, kapsamlı bir suç yapılanması olduğu tespit edilmiştir” ifadelerini kullanıyor. Nitekim eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve eski AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, doğrudan “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” ve “Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet” suçlamalarıyla tutuklanmış durumda. AKP içinde Şamil Tayyar ve Savcı Sayan gibi isimler ise tıpkı Bakan Gürlek gibi “sonuna kadar gidilmeli” tezini savunarak listedeki isimlerin derhal açıklanmasını talep ediyor.
İKTİDAR CEPHESİNDE “KOMPLO” VE “PERDELEME” ÇATLAĞI
Fon yolsuzluğu süreci boyunca iktidara yakın medya organları arasında da belirgin bir ayrışma göze çarpıyor. Turkuvaz Medya (Sabah ve A Haber), Berat Albayrak dönemini savunarak yolsuzluğu görmezden gelme ve adeta perdeleme çizgisi izliyor. Yeni Akit başyazarı Ali Karahasanoğlu, meseleyi “algı operasyonu ve Erdoğan’ı devirme çabası” olarak nitelendirerek soruşturmanın üzerine gidenleri hedef alırken; Yeni Şafak yazarı Hayrettin Karaman bunun “Erdoğan’ı ve iktidarı bitirmek için düzenlenmiş bir komplo” olduğunu öne sürüyor. Benzer şekilde aynı gazetede Aydın Ünal süreci “Erdoğan’a karşı içeriden bir tuzak ve büyük ihanet” olarak yorumlarken, Hüseyin Likoğlu ise meselenin sadece para iadesiyle kapanamayacağını ve “tezgâhı kuranların” mutlaka bulunması gerektiğini savunuyor.
Bu “komplo” tezlerine karşılık Karar gazetesi yazarları Taha Akyol, Akif Beki ve Ahmet Taşgetiren gibi isimler ise krizin kaynağını “denetimsizlik ve siyasi zafiyet” olarak değerlendiriyor.
AKP cephesindeki farklı seslerin özeti kabaca bu: Bir yanda “sonuna kadar gidilsin, partide bunlara yer yok” diyenler; diğer yanda yaşananları “komplo, tezgâh, ihanet” olarak kodlayıp listenin açıklanmasını isteyenleri bile hedef tahtasına oturtanlar yer alıyor. Hepsinin ortak paydası ise tabandaki derin rahatsızlık.
Ancak özellikle Hayrettin Karaman’ın “komplo” çıkışı ciddi bir kafa karışıklığı yarattı. Karaman’ın kimi komploculukla suçladığı belli değil: Bu yolsuzluğa bulaşanları mı, yoksa üzerine gidenleri mi? Baştan söylemek gerekir ki bir yolsuzluğu planlayıp milyarlarca doları cebe indirerek Erdoğan’a karşı komplo kurulduğunu iddia etmek, gerçek bir komplo teorisinden öteye gitmiyor. Yok eğer sermaye piyasalarına yönelik yargı operasyonunu “tezgâh” olarak görüyorlarsa, bu bambaşka bir siyasi hesaplaşmaya işaret ediyor. Yandaş medyanın bu tutarsızlığı, AKP içindeki klikler arasında büyük bir “aile içi” kavga döndüğünün açık göstergesi.
Fakat tüm bu tartışmaların ötesinde, herkesin gördüğü çıplak bir gerçek var: Mızrak artık çuvala sığmıyor! İster komplo kurup yolsuzluk planlasınlar ister doğrudan vurgun örgütlesinler, isterse yargı operasyonlarıyla başka bir hesabın parçası olsunlar; bütün aktörlerin ortak noktası AKP’li olmalarıdır.
“MUHAFAZAKÂR AHLAK” VE “FAİZSİZ KAZANÇ” İLLÜZYONU
Meseleye başka bir açıdan baktığımızda ise karşımıza çıkan tablo şudur: “Muhafazakâr ahlak” söylemi, fon yolsuzluğuyla birlikte hamasetten öte bir anlam taşımadığını kanıtlamıştır. Doğrudan iktidarın has kadrolarının, MYK üyelerinin ve yöneticilerinin karıştığı bu vurgun, kurulan kara düzenin artık üstü örtülemeyen yüz karasıdır. Ahlakın, siyasal İslamcıların tekeline alamayacağı, hatta taşıyamayacağı bir değer olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır. Partinin adının neden “ak” olarak seçildiği ise bu tabloya bakıldığında oldukça ironik bir tercih olarak durmaktadır.
İşin bir diğer boyutu da “helal finans” çelişkisidir. Siyasal İslamcılar ve muhafazakâr sermaye çevreleri açısından fonlara para yatırmak ve borsada kâğıt oynamak “helal” sayılıyor. Hatta Diyanet dışında, fon yatırımlarına “helal” fetvası veren vakıf ve komitelerin varlığı, her şeyin nasıl kitabına uydurulduğunun somut kanıtıdır. Bir yandan fetva verenler, diğer yandan borsada oynayıp büyük vurgunlar vuranlar bizzat muhafazakâr siyasetin temsilcileridir. Kumara haram deyip kumarhaneyi aratmayan borsada işlem yapmak bu ideolojinin en temel çelişkilerinden biri değil midir?
Benzer bir tablo “faizsiz finans” iddiasında da karşımıza çıkıyor. Soruşturma kapsamında 131 yatırım fonu tasfiye edilirken, baş aktörlerin kurduğu “faizsiz” sermaye düzeninin de nasıl bir illüzyon olduğu açığa çıktı. Katılım bankacılığı ve sonu “evim” ile biten tasarruf finansman şirketlerinin “faizsiz kazanç” adı altında yürüttükleri sistemin bu yolsuzluk ağının merkezinde yer alması, bu söylemin üstlerine giydikleri bir kisveden ibaret olduğunu göstermiyor mu?
MARX’IN İŞARET ETTİĞİ GERÇEK: ARTI-DEĞERİN BÖLÜŞÜMÜ
Faize haram derken elde edilen aynı finansal getiriye “kâr payı” elbisesi giydiriyorlar. Oysa kapitalizmde kâr, faiz ve rant; görünürde birbirinden bağımsız kaynaklardan doğuyormuş gibi sunulan, fakat özünde tek bir kaynağa dayanan gelir biçimleridir. Marx’ın ortaya koyduğu üzere bu üç gelirin ortak ve tek kaynağı, üretim sürecinde işçi sınıfının ödenmemiş emeğiyle yaratılan artı-değerdir.
Sermayenin getirisini kâr, toprağın getirisini rant, emeğin getirisini ise ücret olarak tanımlayan klasik iktisada karşı Marx’ın tespiti açıktır: Toprak ya da sermaye kendi başlarına yeni bir değer yaratmaz; yalnızca mevcut değerlerini ürüne aktarır. Yeni değer yaratan tek unsur canlı emektir. İşçinin ürettiği artı-değer, mülk sahibi sınıflar arasında üçe bölünür: Endüstriyel/ticari kâr, faiz ve toprak rantı. Marksizmin bu yalın gerçeği, “faizsiz kazanç” söyleminin özünde artı-değere el koymanın yalnızca isim değiştirmiş bir biçimi olduğunu somut olarak ortaya koymaktadır.
Yazımızı Marx’ın Kapital’deki şu çarpıcı tespitiyle noktalayalım:
“Faiz, toplam kârın yalnızca bir kısmından ibarettir; faiz getiren sermaye sahibi, toplam kârın bu kısmını sermayeyi ödünç verdiği kişiye bırakır. Dolayısıyla kâr ikiye bölünür: biri salt sermaye mülkiyetine düşen faiz, diğeri ise sermayenin işlevsel kullanımına düşen girişimci kazancı (kâr payı). İkisinin arasındaki fark, birinin sermayenin mülkiyetinden, diğerinin ise sermayenin çalıştırılmasından doğuyormuş gibi görünmesidir; oysa ikisi de aynı artı-değerin bölünmüş parçalarından başka bir şey değildir.” [Karl Marx, Kapital, Cilt 3, Bölüm 23]
Bugün fon yolsuzluğu üzerinden görünen hakikat tam da budur: Siyasal İslamcılık, kapitalizmin has çocuklarının bizzat kendileri olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. Yıllarca dillerine doladıkları “laikçi beyaz Türk seçkinleri” söylemi, bugün yerini “İslamcı AK Türk zenginlerine” bırakmıştır.
Özetle; fon yolsuzluğu Erdoğan’a kurulmuş bir tezgâh ya da komplo değil, tam tersine Erdoğan’ın inşa ettiği rejimin doğal bir sonucudur. Bu çürüme hem siyasal İslamcılığın hem de kapitalizmin organik ürünüdür.