Bireysel silahlanmanın çok yüksek olduğu ABD’de Biden silah ihracatını insan hakları filtresinden geçirmeye hazırlanıyor

ABD Başkanı seçilmesine koşut dünyaya demokrasi ve insan hakları yayma şampiyonluğu söylemini geri getiren Joe Biden cephesinden, silah ihracatında insan haklarına vurgu yaparak selefi Donald Trump’ın savunma sanayi şirketlerinin karlarına öncelik vermesinden uzaklaşacağı haberleri geliyor.

Politika değişikliğinden haberdar dört yetkilinin Reuters’e aktardığına göre, ilkin ABD Dışişleri’nden yetkililer Biden’ın Konvansiyonel Silah Transferi (CAT) Politikası taslağı hakkında Kongre’yi bilgilendirirken, resmi açıklama en erken gelecek ay yapılacak.

Buna göre ‘ABD Dışişleri Bakanlığı İnsan Hakları Bürosu’nun daha fazla müdahalesiyle silah satışlarının daha sağlam bir gözden geçirmeye tabi tutulması’ planlanıyor. Ancak ayrıntılarına son şekli verilmeyen taslakla ilgili Savunma Bakanlığı gibi silah ihracatı yanlısı kurumlarla görüş alışverişinde de bulunulacak. Geleneksel olarak, ABD’nin denizaşırı çatışmalarda daha fazla destek alabilmesi için müttefiklere ince eleyip sık dokumadan silah verilmesinden yana Pentagon’un Lockheed Martin Co (LMT.N) ve Raytheon Technologies (RTX.N) gibi silah şirketlerinin çıkarlarını ABD’nin insan hakları taahhütlerinden üstün tuttuğu biliniyor.

Kongre içinden verilen brifinglerle ilgili bilgili bir kaynak, olası politika değişikliğinin en çok polis ve milisler tarafından yerel halka karşı kullanılan saldırı tüfekleri ve gözetleme ekipmanları gibi küçük silah satışlarını etkilemesinin beklendiğini söyledi.

Yeni CAT politikasının üzerinde çalışıldığını teyit eden Biden yönetiminden üst düzey bir yetkili, “ABD’nin değerlerini ve çıkarlarını en iyi yansıtan stratejik ortaklıklar kurmamıza ve sürdürmemize yardımcı olacak” dedi. “Yeni politika ayrıca silah transferleri ile insan hakları arasındaki bağlantıları daha güçlü şekilde tartışacak” diye ekledi.

Reuters’e göre yeni politika, insan hakları örgütlerinin polisin baskınları sırasında öldürücü güç kullanılmasına soruşturma talep ettiği Filipinler gibi ülkelere yapılan satışları etkileyebilir. Hava savunma veya deniz sistemleri gibi büyük sistemlerin satışları, büyük ihtimalle devam edecek olsa da yavaşlayabilir. Kongre içinden kaynak “Bazı satışlarda belli bir silaha onay verilmesine ilave bir katman eklenebilir” dedi.

İnsan haklarına vurguyu savunan cepheye göre Biden’ın Demokratik Partisi içindeki ilerlemeci kanat, Yemen savaşındaki sivil katliamlara, açlık ve kolera nedeniyle sivil can kayıplarına vurgu yaptığından, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ülkelere silah satışları olası politika değişikliğinden etkilenebilir.

Kongre içinden kaynak, Biden’ın 20 Ocak 2020’de Beyaz Saray’a yerleşmesinden beri sicilini “Genel olarak, Biden’ın ekibi silah ihracatını teşvik etmede Trump’ın ekibiyle aynı dalga boyunda görünüyor. Biden döneminde silah satışlarının temposu Trump dönemindekiyle hemen hemen aynı” diye değerlendirdi.

Dünyanın bir numaralı silah ihracatçısı ABD, yılda 100 milyar doların üzerinde silah, hizmet ve eğitim satıyor.