10 Kasım 1938 | Mustafa Kemal Atatürk hayata gözlerini yumdu

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti. Selanik'ten Çankaya'ya uzanan mücadele yaşamında monarşiye karşı halk egemenliğini, emperyalizme karşı ise tam bağımsızlığı savunan Atatürk; 29 Ekim 1923'te ilan ettiği Cumhuriyet ile köklü bir toplumsal ve siyasal dönüşümün temellerini attı.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de hayata gözlerini yumdu.

1881 yılında Selanik’te dünyaya gelen Mustafa Kemal, 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu önderidir ve 1923’ten 1938’e kadar Cumhurbaşkanlığı görevinde bulunmuştur. Mustafa Kemal, 28 Ekim 1923 gecesi Çankaya’da İsmet İnönü ve güvendiği birkaç kişiyi yanına çağırarak “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” kararını sunar. Yapılan hazırlıklar ile 29 Ekim 1923 Pazartesi akşamı saat 20.30’da milletvekillerinin alkışları ve “Yaşasın Cumhuriyet!” sesleri ile Cumhuriyet ilan edilir.

Saltanatın kaldırılıp Cumhuriyet’in kurulmasında fazlasıyla rol alan Sovyetler Birliği’nin etkisi, Mustafa Kemal’in 19 Ocak 1923 tarihinde İzmit’te yaptığı konuşmada da belirgindir:

“Bizim hükümetimiz Fransa veya Amerika cumhuriyetlerine benzemez. Bizim hükümetimiz bir halk hükümetidir. Tam bir şûra hükümetidir. Yeni Türkiye Devletinde saltanat milletindir…”Mustafa Kemal’e 1938 yılının başında siroz teşhisi konmuş, birçok yerli ve yabancı doktor tedavisi için çaba sarf etmiş; ancak 10 Kasım 1938 Perşembe sabahı saat 09.05’te İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetmiştir.

İmparatorluğa karşı verdiği Cumhuriyet mücadelesinin ve emperyalizme karşı verdiği bağımsızlık mücadelesinin kazanımlarının; yine emperyalizm, sermaye ve Cumhuriyet düşmanlarınca tek tek yok edildiği ise bugünden bakıldığında daha aşikârdır.