Tehdit olan Küba değil, ablukanın kendisidir

Küba Dışişleri Bakanlığı'nın Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne sunulmak üzere hazırladığı rapor, 1 Mart 2025 – 28 Şubat 2026 dönemine ilişkin çarpıcı veriler içeriyor. Ablukanın yol açtığı toplam zarar, bir önceki rapora göre %7 artışla 8 milyar 83 milyon 300 bin ABD Dolarına ulaşarak rekor kırmış durumda.

HABER MERKEZİ

Küba’nın BM’ye sunduğu 2026 Abluka Raporu, altmış yılı aşkın bir süredir sürdürülen ekonomik, ticari ve finansal kuşatmanın artık yalnızca bir “dış politika aracı” değil, kolektif bir cezalandırma ve soykırım niteliği taşıyan sistematik bir saldırıya dönüştüğünü gözler önüne seriyor.

RAKAMLARIN ARDINDAKİ İNSANLIK TRAJEDİSİ

Küba Dışişleri Bakanlığı’nın Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne sunulmak üzere hazırladığı rapor, 1 Mart 2025 – 28 Şubat 2026 dönemine ilişkin çarpıcı veriler içeriyor. Ablukanın yol açtığı toplam zarar, bir önceki rapora göre %7 artışla 8 milyar 83 milyon 300 bin ABD Dolarına ulaşarak rekor kırmış durumda. Altmış yılı aşkın süredir biriken zarar ise cari fiyatlarla 178 milyar 700 milyon 500 bin doları aşmış; altının dolar karşısındaki değer artışı hesaba katıldığında bu rakam 3 trilyon 896 milyar dolara denk geliyor.

Ancak bu rakamlar, yalnızca istatistik değil. Raporun en çarpıcı bölümlerinden biri, ablukanın “dakika” ve “saat” cinsinden insani maliyetini ortaya koyan hesaplamalar. 8 dakikalık abluka, işitme engelli çocukların yıllık eğitim finansmanına; 13 dakikalık abluka, görme engelli çocukların ihtiyaç duyduğu kaynaklara; 16 dakikalık abluka ise spinal müsküler atrofi tedavisinde kullanılan Nusinersen ilacının temin maliyetine eşit. Bu hesaplama, ablukanın her dakikasının doğrudan bir çocuğun yaşamına, eğitimine ya da sağlığına mal olduğunu göstermesi bakımından son derece çarpıcı.

ENERJİ KUŞATMASI: YENİ BİR AŞAMA

Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, 29 Ocak 2026’da imzalanan ve Küba’ya yönelik “enerji ablukası”nı resmileştiren kararname (EO 14380). Bu kararname, doğrudan veya dolaylı olarak Küba’ya petrol satan ülkelere ek gümrük vergileri uygulanmasını öngörüyor. ABD Yüksek Mahkemesi’nin bu kararnamenin hukuki dayanağı olmadığına dair kararına rağmen, petrol tankerlerinin önlenmesi tehdidi ve diğer zorlayıcı önlemler, Küba’ya yakıt tedarikinin neredeyse tamamen kesilmesine yol açmış durumda.

Sonuçlar yıkıcı: 2026 yılının ilk yarısında Rusya’dan yalnızca bir tanker Küba kıyılarına ulaşabilmiş. Mayıs 2026 itibarıyla ülkede planlanandan 2 milyon 667 bin 800 ton daha az yakıt bulunduğu hesaplanıyor. Konut sektöründe elektrik planının yalnızca %83’ü karşılanabiliyor; bu, ülke genelinde ortalama 20 saatten fazla elektrik kesintisi anlamına geliyor. Cumhurbaşkanı Díaz-Canel’in kamuoyu önünde dile getirdiği gibi, birçok topluluk 30 saatten fazla kesintisiz elektrik alamıyor.

SAĞLIK SEKTÖRÜ: SAVAŞ ALANINA DÖNÜŞEN HASTANELER

Raporun en yürek parçalayıcı bölümleri, sağlık sektörüne ilişkin olanlar. Havana’daki bir kadın doğum hastanesinin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde, en kırılgan bebeklerin hayatta kalması istikrarsız bir elektrik kaynağına bağlı. Servis şefi Dr. Niurka Moreno Obregón’un uyarısına göre, her elektrik kesintisi eski bir jeneratörün on saniyeden kısa sürede devreye girmesini zorunlu kılıyor. Havalandırma bu sürenin ötesinde kesintiye uğrarsa, sonuçları belirsiz.

Anestezi ve doğumhane cerrahisi şefi Dr. Yudmila Rodríguez Verdecia ise çok daha çarpıcı bir gerçeği dile getiriyor: Elektrik kesintisi durumunda tüm ünite tamamen devre dışı kalıyor ve ameliyatlar cep telefonlarının ışığı altında yapılmak zorunda kalınıyor. Anestezi makinesi tamamen kapanıyor, yenidoğan yatağı çalışmayı durduruyor ve bebekler çaresizce battaniyelere sarılıyor.

Rapordaki veriler, bu tablonun istisna değil kural olduğunu gösteriyor: Ülkedeki cerrahi bekleme listesi 100 bin hastaya ulaşmış durumda; bunların 12 bini çocuk. 30 binden fazla çocuk, soğutmalı taşımacılıktaki kesintiler nedeniyle aşılarını zamanında alamıyor. Hemodiyaliz tedavisine bağımlı 2 bin 888 hasta için enerji istikrarı garanti edilemiyor. Kanser sağkalım oranları çocuklar ve gençler söz konusu olduğunda %85’ten %65’e düşmüş durumda. Bebek ölüm oranı 2018’de bin canlı doğumda 4 iken 2025’te 9,9’a yükselmiş — %148’lik bir artış.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus’un sözleri durumu özetliyor: “Küba’da durum son derece endişe verici… Doktorların temel tıbbi malzemelere ve ilaçlara erişimi olmaması nedeniyle ölen çocuklar var.” BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ise daha da net: “Küba, ABD yaptırımları yüzünden boğuluyor.”

İKİNCİL YAPTIRIMLAR: KÜRESEL BİR TECRİT ARACI

Raporun üçüncü bölümü, ABD’nin ikincil yaptırımlarını genişleterek ablukayı nasıl eksterritoryal bir silaha dönüştürdüğünü gözler önüne seriyor. 1 Mayıs 2026 tarihli Kararname (EO 14404), Küba ekonomisinin enerji, madencilik, finans, güvenlik ve savunma gibi stratejik sektörlerinde faaliyet gösteren herhangi bir yabancı kuruluşun varlıklarının dondurulmasına ve işlemlerinin kısıtlanmasına izin veriyor.

Bu kararnamenin etkileri çok boyutlu: Uluslararası nakliye devleri Hapag-Lloyd ve CMA CGM, Küba bağlantılı yeni siparişleri kabul etmeyi durdurmuş; Plus Ultra havayolu Madrid-Santiago-Havana rotasını iptal etmiş; önde gelen otel zincirleri yönetim anlaşmalarından vazgeçmiş. BM ajansları, halihazırda sözleşmesi imzalanmış 2 bin 900 metrik tondan fazla insani gıda kargosunun deniz taşımacılığındaki kesintilerden etkilendiğini bildirmiş. Acil tıbbi kitler, yenidoğan malzemeleri, hamile ve emziren anneler için beslenme girdileri, su arıtma ekipmanları ve adet hijyeni kitlerini içeren 630 bin dolar değerindeki yedi kritik kargo zarar görmüş durumda.

Daha da çarpıcı olan, finansal tecrit: Küba’nın muhabir banka olarak kullandığı bankaların ABD karşısında karşılaşabilecekleri riskler nedeniyle bu ilişkiyi sürdürmeyi reddetmesi sonucu, adada Visa ve Mastercard kartları aracılığıyla ödeme yapılması imkansız hale gelmiş durumda. Bu, fonlara sahip olunsa bile gıda, ilaç ve makine satın alınamaması anlamına geliyor.

HELMS-BURTON VE “TERÖRÜ DESTEKLEYEN DEVLET” İFTİRASI

Raporun dördüncü bölümü, Helms-Burton Yasası’nın III. Başlığı’nın uygulanması ve Küba’nın keyfi biçimde “terörü destekleyen devletler” listesine dahil edilmesinin yarattığı yıkımı belgeliyor. Mart 2026 sonu itibarıyla bu yasa kapsamında 46 dava açılmış; bunlardan 24’ü devam ediyor. Davaların hedef aldığı alanlar arasında turizm, denizcilik, madencilik, inşaat, yakıt tedariki ve tarım yer alıyor.

Bu listenin en somut sonuçlarından biri, Mart 2025 ile Şubat 2026 arasında 34 uluslararası bankacılık kuruluşunun ikincil yaptırım korkusuyla Küba ile operasyonlarını askıya alması veya reddetmesi. Bu kurumlar, gıda, ilaç ve yakıt alımına yönelik hesapları iptal ederek transferleri geri çevirmiş durumda.

Raporun çarpıcı örneklerinden biri, Kanadalı bir ailenin hikayesi: Toronto Dominion Bank kartındaki ödül puanlarını Expedia üzerinden Havana uçuşuna dönüştürmeye çalışan aile, sitenin arama motoruna “Havana” yazdığında bunun geçerli bir seçenek olmadığını belirten bir mesajla karşılaşmış. Expedia Group, ABD ablukası ve Helms-Burton Yasası’nın yarattığı yasal riskleri öne sürerek Amerikan vatandaşı olmayan müşteriler için bile Küba rezervasyonlarını bloke ediyor.

SÖYLEMDE DÜŞMANLIK: ASKERİ MÜDAHALE HAZIRLIĞI MI?

Raporun beşinci bölümü, ABD hükümetinin en üst düzey figürlerinin Küba’ya yönelik tehditkar söylemini belgeliyor. Başkan Trump’ın “Küba’yı almaktan onur duyacağını” ifade etmesi, Küba kıyılarının 100 yarda yakınına bir uçak gemisi konuşlandıracağını açıklaması, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun “Küba’da bir rejim değişikliği görmek istediğini” beyan etmesi ve Savaş Bakanı Pete Hegseth’in Guantánamo’dan “her türlü olasılığa hazır” olduklarını ihtar etmesi, raporun altını çizdiği gibi, “Küba topraklarına yönelik doğrudan bir saldırının ön hazırlığı” olarak yorumlanabilecek bir tablo oluşturuyor.

Bu söylem, aynı zamanda ABD basınında Küba’ya karşı doğrudan askeri müdahale fikrini meşrulaştırmaya yönelik bir medya kampanyasıyla destekleniyor. Rapordaki ifadeyle: “Tüm bunlar, Küba halkının bütününe yönelik baskı ve zararların benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığı bir bağlamda yapılmaktadır.”

DÜNYA DAYANIŞMASI: TECRİT EDİLEN KÜBA DEĞİL, ABLUKA

Raporun altıncı bölümü, karamsar tablonun aksine, dünya çapında ablukaya karşı büyüyen bir dayanışma dalgasını belgeliyor. BM Genel Kurulu’nda 29 Ekim 2025’te kabul edilen karar tasarısı 165 üye devletin oyuyla ablukanın kaldırılmasını talep etmiş durumda. Eylül 2025’teki BM Genel Kurulu Üst Düzey Haftası’nda 43 lider ablukanın sonlandırılması çağrısında bulunmuş.

Afrika Birliği Asamblesi, üst üste 17. kez ablukayı kınayan bir kararı kabul etmiş. Latin Amerika ve Karayipler’de Meksika’dan Bolivya’ya, Brezilya’dan Kolombiya’ya, Şili’den Venezuela’ya kadar birçok devlet başkanı ablukaya karşı çıkıyor. Asya’da Çin ve Vietnam, en üst merciler aracılığıyla zorlayıcı önlemlerin sona erdirilmesini talep ediyor. Avrupa’da Rusya Devlet Duması’ndan Avrupa Parlamentosu’na, Birleşik Krallık’tan Fransa’ya kadar birçok mercide abluka karşıtı sesler yükseliyor.

ABD içinde de destek önemli boyutlara ulaşmış durumda. Kongre üyeleri Pramila Jayapal ve Jonathan L. Jackson’ın Nisan 2026’da Küba’ya yaptıkları ziyaretin ardından The New York Times’ta yayımladıkları yazıdaki ifadeler, bu desteğin en çarpıcı örneklerinden biri: “Amerikan halkı Küba’da gerçekten olup bitenleri tüm boyutlarıyla bilseydi, ablukanın derhal sonlandırılmasını talep ederdi.”

SONUÇ: SOYKIRIM NİTELİĞİNDE BİR POLİTİKA

Küba’nın 2026 Abluka Raporu, altmış yılı aşkın süredir sürdürülen bu politikanın artık yalnızca bir “ekonomik yaptırım” olarak nitelendirilemeyeceğini gösteriyor. Raporun ifadesiyle, abluka “Küba halkına karşı kolektif bir cezalandırma olarak nitelendirilen bir soykırım eylemi ve Uluslararası Hukukun, Uluslararası İnsan Hakları Hukukunun ve hatta ABD ile Küba arasında olağanüstü bir savaş hali olmamasına rağmen Uluslararası İnsancıl Hukukun ciddi bir ihlalini oluşturmaktadır.”

1949 tarihli Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin 33. maddesi, toplu cezalandırmaları yasaklıyor. Enerji kuşatmasıyla Küba halkının tamamı bu duruma maruz bırakılıyor. BM İnsan Hakları Konseyi’nin dört özel usul yetkilisinin 12 Şubat 2026 tarihli bildirisi, bu eylemin “Uluslararası İnsan Hakları Hukuku uyarınca ciddi endişeler uyandırdığını” belirtiyor.

Raporun başlığı, belki de her şeyi özetliyor: “Tehdit Olan Küba Değil, Ablukanın Kendisidir.” Altmış altı yıl önce Lester Mallory’nin muhtırasında açıkça dile getirilen hedef — Küba halkını açlığa, umutsuzluğa ve çaresizliğe sürükleyerek hükümeti devirmek — bugün daha sofistike araçlarla, daha geniş kapsamlı ve daha yıkıcı biçimde sürdürülüyor. Ancak raporun da vurguladığı gibi, “Küba halkı yoluna devam edecektir; çünkü onların dayanıklılığı, yaratıcılığı ve kararlılığı hiçbir şekilde ablukaya alınamaz.”

Dünya kamuoyunun ezici çoğunluğu, BM Genel Kurulu’ndaki 130 oyla* bu politikanın gayrimeşruluğunu tescil etmiş durumda. Ablukanın sona ermesi, yalnızca Küba halkının değil, uluslararası hukukun ve insan haklarının da kazanması anlamına gelecektir.

*Birleşleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda ABD’nin Küba’ya uyguladığı ekonomik, ticari ve finansal ablukanın kaldırılması talebiyle 28 Ekim 2026 tarihinde yapılan son oylamada 130 ülke Küba lehine (kabul) oy kullandı.17 ret ve 25 oy çekimser kaldı.